Cách sống sót khi có lũ, sông tràn bờ: an toàn khi cắm trại ven sông và danh sách túi sinh tồn
▶ CHƠI MIỄN PHÍ NGAYKhông cần tải · Điện thoại hoặc máy tính · 3–5 phút mỗi lượt · 10 ngôn ngữSông tràn bờ có khi kéo dài hàng giờ, nhưng nếu mưa lớn ở thượng nguồn hay đập xả lũ cùng lúc, bờ sông có thể bị ngập chỉ trong vài phút. Rạng sáng ngày 6/9/2009 trên sông Imjin, một con đập ở thượng nguồn bên kia biên giới xả nước không báo trước, mực nước dâng đột ngột, 6 người gồm cả những người cắm trại ven sông đã thiệt mạng. Bài viết này tổng hợp những việc cần làm theo đúng trình tự bạn sẽ thật sự trải qua, dựa trên tài liệu chính thức (Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc, Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc, Cục Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hàn Quốc, Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc). Cuối bài có danh sách kiểm tra túi sinh tồn (túi khẩn cấp).
1. Trước khi cắm trại ven sông: vị trí và thông tin
- Ban đêm không dựng lều ở bờ sông, bãi ven sông hay bãi sỏi. Đó là những nơi nước tới đầu tiên.
- Kiểm tra cảnh báo mưa lớn và thông báo xả lũ. Trang thời tiết của Cơ quan Khí tượng, tin nhắn khẩn cấp, loa của chính quyền địa phương. Khi mưa lớn, dừng cắm trại, tắm sông, câu cá và lập tức tới nơi an toàn (Hướng dẫn ứng phó mưa lớn của Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc).
- Xem trước đường lên chỗ cao khi trời còn sáng. Những nơi sơ tán như đê, gò đồi, nhà văn hóa thôn, và những đường thấp bị ngập đầu tiên như cầu gỗ trên mương, cầu tràn.
- Để túi sinh tồn ở cửa lều. Để trong cốp xe thì bạn sẽ phải xuống chỗ thấp để lấy.
2. Khi còi báo động vang: di chuyển trước, kiểm tra sau
Khi nghe tin nhắn khẩn cấp, còi báo động hay loa thông báo, hãy dậy ngay, xỏ giày và lên chỗ cao. Trong một phút đọc đi đọc lại tin nhắn, nước sông có thể dâng thêm mấy chục cm. Trên đường đi, hãy gõ lều bên cạnh và hét to. Nhiều người đeo tai nghe ngủ hoặc không nghe được loa vì tiếng mưa. Tiếng còi vang xa nhất. Bỏ lại lều và đồ đạc.
3. Đi đâu: tránh xa sông, lên chỗ cao gần nhất
Nước dâng lên dù chỉ một chút cũng phải lập tức lên chỗ cao hoặc tới nơi sơ tán gần đó (Cơ quan Khí tượng, Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc). Đường sơ tán tránh bờ sông, đường núi, khu vực quanh cột điện hay trạm biến áp và vùng ngập. Dù phải đi vòng một chút, hãy theo đường trên dốc. Nhà vệ sinh hay nhà điều hành một tầng có thể ngập tới mái nên không phải nơi trú ẩn.
4. Không lội qua nước đang chảy (15cm · 30cm)
Theo FEMA và Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (NWS), nước chảy chỉ 15cm cũng có thể làm người ngã, 30cm có thể cuốn trôi ô tô. Ban đêm không nhìn thấy độ sâu hay dòng chảy. Đường, cầu bị ngập có thể đã hư hỏng nên không được đi qua. Nếu đường bị cắt, hãy đi vòng, hoặc gọi 119 từ chỗ cao gần nhất và chờ giúp đỡ (Hướng dẫn ứng phó mưa lớn của Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc).
5. Bỏ xe lại
- Khi nước dâng, đừng cố lái xe thoát ra. Bãi đỗ xe ven sông, lối vào và cầu tràn bị ngập đầu tiên.
- Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc khuyến cáo đừng đi qua đoạn đường ngập quá nửa bánh xe, hãy rời xe sơ tán. Trong thử nghiệm, khi mực nước khoảng 50cm, áp lực nước khiến cửa rất khó mở.
- Nếu nước tràn vào, hãy dùng thanh thép của tựa đầu hoặc búa thoát hiểm đập vào góc kính cửa sổ bên để thoát ra. Đừng chờ trong xe.
6. Nếu bị mắc kẹt: báo vị trí trước, rồi ra tín hiệu
- Nếu bị kẹt trên mái nhà hay trên cây, đừng cố lội qua nước hay bơi.
- Gọi 119 thì nói “ở đâu” trước: tên khu cắm trại, tòa nhà, số cột điện gần đó, số định vị quốc gia Hàn Quốc. Sau đó là có mấy người, tình trạng ra sao.
- Ra tín hiệu bằng đèn pin (ba ngắn, ba dài, ba ngắn) và còi. Giọng nói sẽ chìm trong tiếng nước.
- Với người đuối nước, đừng nhảy xuống, hãy ném vật nổi như dây, chai nước rỗng, thùng đá và báo 119 (Hướng dẫn cứu nạn dưới nước của Cục Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hàn Quốc).
7. Không quay lại trước khi dỡ cảnh báo
Nước có rút tạm thời vẫn có thể dâng lại do xả lũ bổ sung hoặc mưa. Đừng xuống bờ sông xem xe hay lều. Ở trong mưa lâu với cơ thể ướt, kể cả mùa hè cũng bị hạ thân nhiệt. Hãy quấn áo mưa, chăn giữ nhiệt bạc và ngồi sát vào nhau, hoặc chuyển vào trong nơi trú ẩn được chỉ định (nhà văn hóa thôn, trường học). Không chạm vào dây điện bị đứt hay thiết bị điện bị ướt. Sau khi dỡ cảnh báo, hãy ghi tên ở nơi trú ẩn để không bị tính là người mất tích.
Danh sách kiểm tra túi sinh tồn (túi khẩn cấp) — trụ được 72 giờ
Hướng dẫn hành động người dân của Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc khuyến nghị cho vào túi khẩn cấp nước uống, lương khô, đèn pin, radio cầm tay, sạc dự phòng, thuốc thông dụng, khẩu trang, còi, bản sao giấy tờ tùy thân, tiền mặt và để gần cửa ra vào. Chương trình Be Ready của chính phủ Anh lấy mốc 3 ngày (72 giờ), khuyến nghị nước uống 3L mỗi người mỗi ngày, đồ ăn không cần nấu, radio FM chạy pin hoặc quay tay, đèn pin và pin dự phòng, tiền mặt, bản sao giấy tờ như hộ chiếu, thuốc thông dụng. Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản khuyến nghị dự trữ nước và lương thực khẩn cấp tối thiểu đủ 3 ngày, đủ 1 tuần để phòng thảm họa lớn.
- ☐ Nước uống — 3L mỗi người mỗi ngày × 3 ngày
- ☐ Lương khô khẩn cấp — đồ ăn không cần nấu đủ 3 ngày (đồ hộp, các loại hạt, thanh năng lượng)
- ☐ Đèn pin + pin dự phòng (thay cho nến)
- ☐ Radio cầm tay (chạy pin hoặc quay tay)
- ☐ Sạc dự phòng (sạc đầy)
- ☐ Bộ sơ cứu, thuốc thông dụng, thuốc kê đơn
- ☐ Còi
- ☐ Chăn giữ nhiệt bạc, áo mưa
- ☐ Tiền mặt (ít tiền giấy và tiền xu)
- ☐ Bản sao giấy tờ tùy thân, giấy tờ quan trọng
- ☐ Khẩu trang, găng tay, khăn ướt
Khi đi cắm trại, để túi này ở cửa lều; ở nhà thì để ở cửa ra vào. Không cần mua tích trữ một lúc, mỗi lần đi chợ thêm dần một ít là được.
Luyện tập bằng game mô phỏng
Đọc danh sách thì dễ, nhưng nhớ ra được ngay lúc bị còi báo động đánh thức lúc 2 giờ sáng thì khó. «Đêm sông Imjin, xả lũ không báo trước» là game trình duyệt miễn phí, nơi bạn tự đưa ra những quyết định này dưới áp lực thời gian ở một khu cắm trại ven sông (khu cắm trại và nhân vật là hư cấu). Xem hướng dẫn game
Tài liệu tham khảo
- Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc (Weather Nuri) «Hướng dẫn ứng phó mưa lớn, lũ lụt»
- Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc (Cổng thông tin An toàn thiên tai) — hướng dẫn hành động, hướng dẫn hành động người dân (túi khẩn cấp)
- Cục Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hàn Quốc — hướng dẫn gọi 119, hướng dẫn cứu nạn dưới nước, hướng dẫn sơ cứu
- Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc — thử nghiệm và hướng dẫn về xe bị ngập
- FEMA và Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (NWS) “Turn Around, Don’t Drown” (15cm · 30cm)
- Chính phủ Anh, Be Ready (beready.campaign.gov.uk) — vật dụng khẩn cấp cho 3 ngày
- Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản «災害に備えて» — dự trữ tối thiểu 3 ngày, 1 tuần
- Tin báo chí về sự cố sông Imjin tháng 9/2009 và đập điều tiết lũ Gunnam
Câu hỏi thường gặp
Đang cắm trại ven sông mà nghe báo động xả lũ thì làm gì trước?
Di chuyển trước, kiểm tra sau. Xỏ giày, chỉ mang túi sinh tồn, vừa đi vừa đánh thức lều bên cạnh, lên chỗ cao gần nhất như đê, gò đồi. Bỏ lại lều, đồ đạc và xe.
Nước trông nông thì lội qua được không?
Không. Nước đang chảy chỉ 15cm đã làm người ngã, 30cm là ô tô nổi. Ban đêm không nhìn thấy độ sâu. Hãy đi vòng hoặc báo 119 từ chỗ cao.
Nếu đang ở trong xe mà nước dâng lên thì sao?
Bỏ xe ra ngoài ngay. Nếu áp lực nước khiến cửa không mở được, dùng thanh thép của tựa đầu hoặc búa thoát hiểm đập vào góc kính cửa sổ bên. Đừng chờ trong xe.
Nên cho gì vào túi sinh tồn (túi khẩn cấp)?
Nước uống (3L mỗi người mỗi ngày × 3 ngày), lương khô khẩn cấp, đèn pin và pin, radio cầm tay, sạc dự phòng, thuốc thông dụng, còi, chăn giữ nhiệt bạc, áo mưa, tiền mặt, bản sao giấy tờ tùy thân. Đây là những thứ Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc, chính phủ Anh và chính phủ Nhật Bản cùng khuyến nghị.
Cần lương khô khẩn cấp cho mấy ngày?
Tối thiểu 3 ngày (72 giờ), nếu được thì 1 tuần để phòng thảm họa lớn. Chuẩn bị đồ ăn không cần nấu, kiểm tra hạn sử dụng và thay mới định kỳ.
Nước rút rồi thì xuống ngay được không?
Hãy chờ tới khi có thông báo dỡ cảnh báo. Nước có thể dâng lại do xả lũ bổ sung hoặc mưa, và mảnh vỡ trong bùn, dây điện bị đứt cũng rất nguy hiểm.
Nếu thấy người đuối nước thì sao?
Đừng nhảy xuống. Hãy ném vật nổi như dây, chai nước rỗng, thùng đá, và báo vị trí chính xác cho 119.
Khi gọi 119 thì nói gì trước?
“Ở đâu”. Nói trước vị trí có thể tìm được như tên khu cắm trại, tòa nhà, số cột điện hoặc số định vị quốc gia Hàn Quốc, sau đó mới nói số người và tình trạng.